تاریخ نگارش: شنبه 23 فروردین 1393 + نظرات ()

بازی های فکری با بچه ها

از تولد تا سه ماهگی - آسوده باش، راحت باش، دوستت دارم

این بازی رابطه میان شما و کودکتان را گسترش می دهد. هرچه یک طفل را بیشتر بغل کنند، نوازش کنند و در آغوش بگیرند، وقتی که بزرگتر شد، احساس امنیت و استقلال بیشتری خواهد کرد. نوزادتان را در آغوش بگیرید و به عقب و جلو حرکت دهید. همانطور که حرکت می کنید، برای او لالایی بگویید و تکرار کنید:  دوستت دارم. وقتی به کلمه " دوستت دارم " رسیدید، بخشی از بدن او، مثلا سر، بینی یا انگشت پایش را ببوسید.

از سه تا شش ماهگی - وول خوردن و خزیدن

وول خوردن و خزیدن، به تشکیل سیناپس های مغزی که مهارتهای جنبشی آینده را تکامل می بخشند، کمک می کند. کودکتان را روی شکم قرار دهید، به طوری که صورتش به طرف کف زمین باشد. یک اسباب بازی را جلو او، اما دور از دسترسش بگذارید. اسباب بازی ( توپ های زنگوله دار خوب هستند ) را به عقب و جلو حرکت دهید. به او فرصت دست یافتن به توپ را بدهید و با محبت تشویقش کنید. این نوع موفقیت اعتماد به نفس فراوانی را به وجود می آورد.

 از شش تا نه ماهگی - لمس کردن

لمس کردن، فعل و انفعال شبکه سلول های مغزی کودکان را توسعه می بخشد و به آنها آرامش خاطر می دهد. اشیایی از مواد مختلف مانند پشم، پنبه، مخمل، ساتن و هر جنس دیگری که دارید، جمع آوری کنید. با کودکتان روی زمین بنشینید و یکی از اشیا را نزدیک او نگه دارید تا در دسترس باشد. وقتی که آن را گرفت، او را تشویق کنید. هر وقت چیزی را لمس کرد، نام آن را به بگویید و آن را کف دستش بگذارید. احساس حاصل از لمس آن را توصیف کنید. برای مثال: این مخمل نرم است. او همه حرفهای شما را نخواهد فهمید، اما با حس کردن آن ماده، با صدای شما ارتباط برقرار خواهد کرد.

نه تا دوازده ماهگی -  آواز خواندن

ترانه ها، حرکات و بازی های کودکانه، تمرین های عصب شناختی هستند که به کودکان در آموختن الگوهای گفتاری و مهارت های جنبشی کمک می کنند. شعری را که کوچولوی شما از شنیدنش لذت می برد، انتخاب کنید. این شعر را به روش های مختلف بخوانید، مثلا با صدای بلند، به نجوا، آهسته و غیره. هرچه کودکتان به شیوه های متفاوتی این شعر را بشنود، بیشتر سعی خواهد کرد از شما تقلید کند و مهارت های زبانی اش تحول خواهد یافت.

 دوازده تا پانزده ماهگی - بازی های خواندنی

خواندن کتاب یا قصه گفتن برای کودک، مغز او را تکامل می بخشد و او را تشویق می کند که کتاب ها را با آنچه که بیش از هر چیز دوست دارد (صدا و نزدیکی شما ) مرتبط بداند. کودکتان را تشویق کنید تا با کتاب های دارای تصاویر برجسته و کتاب هایی از جنس پارچه یا مقوای محکم بازی کند. به تصاویر کتاب اشاره کنید و اشیاء مختلف را نام ببرید. شعرهای کودکانه موجود در کتاب را بخوانید.

پانزده تا هجده ماهگی - صداهای اسباب بازی

قرار گرفتن در معرض انواع محرک های موسیقایی و تکامل یافتن مهارت های شنیداری در سال های اولیه، برای رشد فکری کودک مهم است. اسباب بازیهای مورد علاقه کودکتان را بیاورید و او را تشویق کنید صداهای اسباب بازی ها را درآورد. به پیشنهادات زیر توجه کنید:

قطار: صدای قطار

ماشین: صدای ماشین

حیوانات عروسکی: صدای ساختگی

هجده تا بیست و یک ماهگی - به صدا گوش کن

کودکتان را در معرض انواع محرک های حسی، رنگ ها، موسیقی، زبان، صداهای طبیعی و ماشینی، لمس، بو، مزه و... قرار دهید تا مطمئن شوید که در بزرگسالی انعطاف پذیرترین قدرت مغزی را برای یادگیری خواهد داشت. کودکتان را به بیرون از خانه ببرید. به صدای پرندگان گوش کنید. وقتی که صدای چهچهه یا آواز پرنده ای را شنیدید، سعی کنید آن را تقلید کنید و به کودکتان بگویید که دارید صدای پرنده در می آورید. صداهای تازه ای نظیر زوزه باد یا پارس سگ به آن صدا بیفزایید. به صداهای دیگر محیط خود، نظیر صداهای ماشین، موتور سیکلت و قطار گوش کنید.

بیست و یک تا بیست و چهار ماهگی - یادگیری با بازی

این بازی خوبی برای تکامل بخشیدن به مهارتهای فکری کودکتان است و به او کمک می کند که انجام کارهایی را با یک شیء تجسم کند. نظیر استفاده از فنجان برای نوشیدن و برای ریختن چیزی. چند شیء مانند برس سر، قاشق یا فنجان را که کودکتان آنها را می شناسد و پیوسته مورد استفاده قرار می دهد، انتخاب کنید. آنها را کف زمین بگذارید و جلو آن اشیاء بنشینید. یکی از اشیاء مانند برس را بردارید و وانمود کنید که موهایتان را برس می زنید. هر یک از اشیاء را بردارید و تظاهر به استفاده از آن کنید. از کودکتان بخواهید یکی از اشیا را بردارد و نحوه استفاده از آن را نشانتان دهد.

بیست و چهار تا بیست و هفت ماهگی -  شعر یاد گرفتن

حافظه، یادگیری پایدار است. وقتی که یادگیری صورت می گیرد، سیناپس های جدید تشکیل می شوند یا سیناپس های قدیمی تقویت می گردند. گیرایی کودکان دو ساله، مانند اسفنج است. اگر چیزی را یک بار بشنوند، شروع به سپردن آن به حافظه می کنند مخصوصا اگر با حرکت همراه باشد. شعری را بخوانید و کلمه آخر هر مصرع را با تکیه ادا کنید. همزمان حرکت ها را هم انجام دهید.

بیست و هفت تا سی ماهگی -  حس بویایی

بازی کردن با میوه و گل به این شیوه، تجربه های حسی کودکتان را تقویت می کند. سه چیز که بوی متفاوتی دارند را انتخاب کنید. برای مثال پرتغال، خیار شور و گل یاس. به کودکتان بگویید که شما دو خرس هستید که دارید راه می روید. وانمود کنید که پرتغالی را از درخت می چینید. پوستش را بکنید و بگذارید کودکتان آن را بو کند. این کار را با دو چیز دیگری که انتخاب کرده اید ادامه دهید. سرانجام به کودکتان بگویید: دوست داری یکی از این چیزهایی که بو کرده ایم، بچشی؟ وقتی که چشیدن را اضافه می کنید، تجربه حسی دیگری را معرفی کرده اید.

سی تا سی و سه ماهگی -  جدا کردن اسباب بازی ها

کودکان بازی کردن را دوست دارند. این خصوصیت طبیعی آنهاست و باید تشویق به انجام اینکار شوند، چون برای رشد و تکاملشان ضروری است. مهارت های بزرگ حرکتی، مهارت های کوچک حرکتی، مهارت های فکری و هر چیزی از طریق بازی آموخته می شود. این بازی مهارت های فکری کودکتان را تکامل خواهد بخشید.  با کودکتان کف زمین بنشینید و اسباب بازی زیادی را پیش رویتان بگذارید. شروع به جدا کردن آنها بر اساس رنگ کنید:  بیا اسباب بازیهای قرمز را جدا کنیم و کنار هم بگذاریم. به جدا کردن رنگ ها ادامه دهید. می توانید از روی اندازه، رنگ یا ویژگی خاص دیگری آنها را جدا کنید. نظر کودکتان را در مورد نحوه جدا کردن اسباب بازی ها بپرسید.

سی و سه تا سی و شش ماهگی -  خرید از فروشگاه

در طول سه سال نخست زندگی، یک کودک کاملا وابسته، دارای مغز بسیار پیچیده ای خواهد شد که تولد کودک مستقلی را نوید می دهد. کودک شما عاشق کمک کردن به شما در زندگی واقعی خواهد شد. از کودکتان بخواهید که به شما در تهیه لیست خرید کمک کند. او را به فروشگاه ببرید و به دنبال اقلام نوشته شده در لیست باشید. وقتی که به خانه باز می گردید، به او اجازه دهید به شما در جا به جا کردن مواد خریداری شده کمک کند. از تلاش های کودک خود تشکر کنید.ژ

از کتاب  140 بازی فکری با بچه ها از تولد تا سه سالگی

نوشته:  جکی سیلبرگ

ترجمه:  آناهیتا آذری




طبقه بندی: مقالات ترجمه شده، روانشناسی و مشاوره، 
برچسب ها:كودكان و نوجوانان،

...